
Snorri Sturluson'ın Nesir Edda'sında şimdiye dek yapılmış en güçlü ipi anlatan kısa bir bölüm var. Cüceler yaptı ve içindekiler şunlardı: bir kedinin ayak sesi, bir kadının sakalı, bir dağın kökleri, bir ayının kasları, bir balığın nefesi ve bir kuşun tükürüğü. Sonra Snorri, iyi bir bulmacayı sevenlere armağan olan bir cümle ekler: "Ve bunun doğru olduğunu göreceksin, çünkü bu şeylerin hiçbirinden bir şey kalmadı." Bu yüzden bir kedinin yürüdüğünü hiç duymazsın, kadınların sakalı yoktur, dağların görünür kökü yoktur ve böyle devam eder. Cüceler hepsini tüketti.
İskandinav mitolojisinin en keyifli bölümlerinden biri ve hikâyenin korkunç bir anında geliyor.
Evde bir kurt
Fenrir, Loki ile dev kadın Angrboda'nın üç canavar çocuğundan biriydi. Diğer ikisi, dünya yılanı Jörmungandr ve ölülerin hükümdarı Hel, zaten halledilmişti: biri denize atılmış, öbürü yeraltı dünyasına gönderilmişti. Fenrir bir kurttu ve tanrılar onu göz önünde tutabilecekleri Ásgard'da tutmaya karar verdi. Yalnızca bir tanrı onu beslemeye cesaret ediyordu: savaş ve adalet tanrısı Týr.
Ama kurt büyüyordu. Her gün biraz daha büyüyordu ve kehanetler bir gün Odin'in ölümü olacağını söylüyordu. Tanrılar onun bağlanması gerektiğinde anlaştı.
Zincirleri sınamak
Önce Lœðingr adında dev bir demir zincir yaptılar ve bir oyun önerdiler: bakalım ne kadar güçlüsün. Fenrir kabul etti, bağlanmalarına izin verdi ve tek bir gerilmeyle onu koparttı. İkinci bir zincir yaptılar, iki kat güçlü, adı Drómi. Kurt yine bağlanmaya izin verdi, zorladı ve onu kırdı; parçalar uzaklara uçtu. Bundan sonra tanrılar hiçbir sıradan metalin yetmeyeceğini anladı. Karanlık elflerin diyarındaki cücelere bir haberci gönderdiler.
Gleipnir
Sonuç, pürüzsüz ve yumuşak bir ipek kurdele gibi görünen Gleipnir oldu. Tanrılar onu Fenrir'e gösterdiğinde şüphelendi: bir güç sınavı olamayacak kadar ince görünüyordu ve içinde sihir ya da hile olduğunu tahmin etti. "Maharetle ve kurnazlıkla yapıldıysa," dedi, "üzerime koymanıza izin vermem."
Tanrılar, onu koparamazsa korkacak bir şeyi olmadığını, çünkü elbette sonra onu serbest bırakacaklarını söyledi. Fenrir ikna olmadı. Bir karşı teklifte bulundu: kurdeleyle bağlanmasına izin verirdi, ama yalnızca içlerinden biri iyi niyetin güvencesi olarak elini ağzına sokarsa.
Týr'ın eli
Kimse istemedi. Hepsi birbirine baktı. Sonunda Týr öne çıktı, sağ elini kurdun çenelerinin arasına soktu ve hiçbir şey söylemedi. Tanrılar Fenrir'i Gleipnir ile bağladı. Ne kadar çabalarsa o kadar sıkıştı. Tuzağı anlayınca ısırdı ve el bilekten gitti. Nesir Edda'ya göre çenelerin kapandığı yere "kurdun eklemi", yani bilek denir.
Týr dışında tüm tanrılar güldü. Kurdelenin ucunu toprağa derince gömülü bir kayaya bağladılar ve Fenrir ağzını açınca çenelerinin arasına bir kılıç soktular; kabzası alt çenede, ucu üst çenede olacak biçimde, ağzı açık kalsın diye. Ağzından tükürük aktı ve "umut" anlamına gelen Ván adlı bir nehir oluşturdu. Ragnarök'e kadar orada yatar.
Yalan söyleyen tanrı
Hikâye ilk bakışta göründüğünden daha rahatsız edici. Tanrılar kurdeleyi koparamazsa Fenrir'i serbest bırakacaklarına söz vermişti. Bırakmadılar. Týr'ın eli iyi niyetin güvencesiydi ve tanrılar onu ihanetle karşılayacaklarını biliyordu, o da biliyordu. Týr yeminlerin ve yasanın tanrısıdır. Bir kurdu aldatmak için yaptığı fedakârlık, evrenin kurucu ihanetlerinden biridir.
Ve sonunda hile önlemeye çalıştığı şeyi yaratır. Haksızca bağlanmış ve eziyet çeken Fenrir, kehanetin öngördüğü canavara dönüşür. Ragnarök'te kurtulacak ve Odin'i yutacak. Okurlar, tanrıların kendi sahtekârlıklarının yıkımlarına yol açtığını çoktan fark etti.
Kurdun sonraki yaşamı
Fenrir popüler kültürün vazgeçilmezi haline geldi; video oyunlarında, çizgi romanlarda ve filmlerde görünür. Hatta Satürn'ün 2004'te keşfedilen ve 2007'de İskandinav devleri ve canavarlarının adlarını taşıyan bir grubun parçası olarak adlandırılan Fenrir adlı bir uydusu bile var. Yalnızca birkaç kilometre genişliğinde, küçük ve düzensiz bir cisim; gezegenin çevresinde evinden uzakta dönüyor.
Kurdelenin öğrettiği
Gleipnir bölümü iki düzeyde işler. Bir şaka olarak bazı şeylerin dünyada neden bulunmadığını açıklar. Bir hikâye olarak, en güçlü bağların demir zincirler olmadığını söyler. Onlar soyut şeylerden yapılır: bir adımın sessizliği, bir kökün gölgesi, bir nefes, bir söz. Ve sonunda tanrıların bir canavarı bağlamak için kullandığı da buydu.
Ayrıca bir sözün verilebilecek en güçlü şey ve bozulması en kolay şey olduğunu da ima eder.


