
Een bedrijfsnaam moet meerdere dingen tegelijk doen: kort zijn, in veel talen uitspreekbaar zijn, goed uitzien op een doos en nog niet van iemand anders zijn. De Griekse en Romeinse mythe is een enorm gratis woordenboek van korte, gedenkwaardige namen met verhalen eraan vast. Daarom hebben zoveel merken eruit geput. Sommigen deden dat bewust en zorgvuldig. Sommigen kwamen er per ongeluk, en een paar via een verhaal dat netter wordt verteld dan het gebeurde.
Nike
Het sportkledingbedrijf begon in 1964 als Blue Ribbon Sports en importeerde Japanse hardloopschoenen. In 1971, toen de eerste eigen schoenen op het punt stonden te verschijnen, was een merk nodig. De naam Nike werd voorgesteld door een van de eerste medewerkers, Jeff Johnson, die zei dat hij hem in een droom kreeg. De Griekse godin Nikè personifieerde de overwinning; ze wordt meestal met vleugels afgebeeld, rennend of landend, en ze komt voor op de tempel van Athena op de Atheense Akropolis. De beroemde Nikè van Samothrake in het Louvre toont haar landend op de boeg van een schip. Het swoosh-logo, ontworpen door een student grafisch ontwerp, Carolyn Davidson, werd in 1971 voor 35 dollar gekocht en wordt vaak beschreven als een gestileerde vleugel.
Pandora
Het Deense sieradenbedrijf werd in 1982 opgericht door Per Enevoldsen en zijn vrouw Winnie in Kopenhagen. De naam echoot Pandora, de eerste vrouw uit de Griekse mythe, wier naam “alle gaven” betekent. Wat de bedoeling ook was, de ironie is moeilijk te missen, want het oorspronkelijke verhaal gaat over een kruik met ellende. Marketingafdelingen laten dat liever onvermeld.
Versace
Gianni Versace richtte zijn huis in 1978 op in Milaan en koos het hoofd van Medusa als embleem. Hij groeide op in Reggio Calabria in Zuid-Italië, een regio vol Griekse ruïnes, en zei later dat hij haar koos omdat wie verliefd wordt op Medusa niet meer terug kan. Het gezicht in het logo is de klassieke mooie Medusa, niet het monster met slagtanden uit de oudste kunst.
Starbucks, met een waarschuwing
Het logo van het koffiebedrijf toont een sirene met twee staarten. Het verhaal dat het bedrijf vertelt, is dat het eerste logo uit 1971 gebaseerd was op een Noorse houtsnede uit de zestiende eeuw van een zeemeermin met dubbele staart, gekozen om de zeevarende geschiedenis van koffiehandelaren op te roepen. In de Griekse mythe waren de Sirenen vrouwen met vogellichamen die zeelieden met zang lokten, en de sirene met dubbele staart is een middeleeuwse uitvinding, dus deze heeft een gemengd erfgoed. De naam Starbucks zelf komt van een personage uit Moby Dick.
Trojan, Oracle en nog een paar
- Trojan-condooms, in 1920 geïntroduceerd door Youngs Rubber Corporation, ontleenden de naam aan het volk van Troje, beroemd omdat het een tienjarig beleg doorstond, wat waarschijnlijk kracht suggereert. Computerbeveiliging leende later de andere helft van het verhaal, het paard, voor software die als iets onschuldigs vermomd binnenkomt.
- Oracle begon als codenaam. Toen Larry Ellison en zijn collega’s eind jaren zeventig aan een database voor de CIA werkten, heette het project “Oracle”. Het bedrijf hield de naam. Het woord gaat terug op de orakels van Delphi.
- Atlas, Titan, Apollo, Artemis en Orion zijn namen van raketten, ruimtevaartprogramma’s en ruimtevaartuigen. Het Apollo-programma van NASA (1961 tot 1972) werd genoemd op voorstel van Abe Silverstein, toen hoofd ruimtevaartontwikkeling van NASA, die het beeld van de zonnegod in zijn wagen mooi vond. Het Artemis-programma, dat astronauten terug naar de maan wil brengen, is vernoemd naar de tweelingzus van Apollo, de godin van de maan.
Het risico van een goede naam
Mythologie gebruiken heeft nadelen. Merken erven het verhaal samen met de naam, en de verhalen zijn niet altijd vleiend. Nike gaat over winnen. Pandora gaat over een kruik ellende. De Trojanen verloren.
De naam die niemand mooi vond
De naam Nike heeft een onverwacht verhaal. In 1971 wilde Phil Knight, de medeoprichter, de nieuwe schoenenlijn Dimension Six noemen. Zijn medewerkers waren het er niet mee eens, en Jeff Johnson, die hardloper en studiegenoot was geweest, zei dat de naam Nike hem in een droom was ingefluisterd. Knight was er niet enthousiast over. Hij zou hebben gezegd: “Ik ben er niet gek op, maar misschien went het.” Dat deed het.
Een boekwinkel genaamd Cadabra
Ook de naam Amazon kwam na een valse start. Toen Jeff Bezos in 1994 zijn online boekwinkel oprichtte, noemde hij die Cadabra, zoals in abracadabra. Een advocaat aan de telefoon verstond “cadaver” (lijk), en Bezos besloot de naam te veranderen. Hij zocht in het woordenboek en koos Amazon, dat hij mooi vond omdat het exotisch was en de grootste rivier ter wereld, een goed beeld voor een bedrijf dat de grootste boekwinkel wilde worden. De rivier zelf werd vernoemd naar de mythische vrouwelijke krijgers met wie de eerste Europese ontdekkingsreizigers beweerden te hebben gevochten, zodat het bedrijf is vernoemd naar een volk dat in de verhalen door geen man te veroveren was.
Venus, Mars en het scheerapparatenschap
Als je goed naar de supermarktschappen kijkt, zie je dat de gewoonte overal is. Gillette bracht in 2001 een scheermes voor vrouwen uit genaamd Venus. Een chocoladereep die als Mars wordt verkocht, is vernoemd naar de oprichter, Frank Mars, niet naar de god. De oude goden zijn vrij te gebruiken en iedereen herkent ze, en daarom duiken ze steeds op.
Maar het punt van een mythische naam is niet de letterlijke betekenis. Het is een sluiproute. Een naam als Nike of Apollo komt met eeuwen aan beelden, en het merk hoeft ze niet uit te leggen. Als de Griekse en Romeinse goden goed worden gebruikt, werken ze als een goed logo: je herkent ze voordat je hebt besloten wat ze betekenen.


