
Japonya'da bir suşi restoranında bir sonraki bulunduğunda, menüye alt tarafa doğru bak. Basit ruloların bölümünde, ton balığı ile turşu turp arasında kappa-maki'yi bulacaksın: ortasında bir şerit salatalık olan ince bir rulo. Ucuz, ferahlatıcı küçük bir seçenek ve çoğu zaman yemeğin sonunda sipariş edilir. Ve ad şaka değil. Kappa bir tür su canavarıdır ve salatalığı çok sevdiği söylenir.
Kappa ile tanış
Kappa sözcüğünün “nehir” anlamındaki kawa ile çocuk için eski bir sözcük olan warawa'dan geldiği düşünülür. Bir nehir çocuğu. Japon folklorunun en bilinen yaratıklarından biridir ve ülke çapında birçok farklı bölgesel adla tanınır. Olağan tanım, çocuk boyunda, yeşil ya da sarımsı derili, gagalı, ellerinde ve ayaklarında perde olan ve sırtında bir kaplumbağa gibi kabuğu bulunan küçük bir insansı varlıktır. Başının tepesinde su tutan sığ bir çukur, bir tabak vardır.
Gücünün kaynağı bu tabaktır. Dolu olduğu sürece kappa inanılmaz güçlüdür. Folklor, bir atı nehre çekebileceğini ya da bir sumo güreşçisini yenebileceğini söyler. Su dökülür ya da kurursa, kappa tüm gücünü kaybeder ve ölebilir bile.
Biri nasıl yenilir
Bu bizi kappa bilgisinin en sevimli kısmına getirir. Yaratık aynı zamanda dikkat çekici derecede kibardır. Geleneksel bilgelik, bir kappa ile karşılaşırsan derin bir selam vermen gerektiğini söyler. Kappa karşı koyamaz, o da selam verir ve tabağındaki su dökülür. Çaresiz kalır. Bazı versiyonlarda onu hizmetkâr bile yapabilirsin: bir insan tarafından yenilen ve tabağı boşaltılan bir kappa kimseye zarar vermemeye söz verebilir ve bazı hikâyeler, tabağı yeniden doldurulduğu için karşılık olarak ev işi yapmasıyla ya da kırık kemik tedavisi öğretmesiyle biter.
Bir diğer ayrıntı kappa'ların sumoyu sevmesidir. Birçok hikâye onları yolcuları bir maça davet ederken gösterir. Olağandışı bir zayıflıkları olduğu söylenir: kolları birbirine bağlıdır, öyle ki biri çekilirse öbürü kopar. Tokyo yakınlarındaki bir tapınaktaki, özür dileyen bir kappa'nın kalıntısı olduğu söylenen efsanevi kappa elinin nedeni budur.
Salatalık
Folklor, kappa'nın en sevdiği yiyeceğin salatalık olduğunu söyler. Birçok bölgede insanlar yazın nehre, bazen kabuğuna aile üyelerinin adları kazınmış salatalıklar adak olarak sunar ve kappa'dan onları bağışlamasını isterdi. Yaz, çocukların yüzmeye gidip boğulduğu zamandı, bu yüzden adaklar bir tür sigortaydı.
Salatalık rulosunun adı bu yüzden kappa-maki. Ad nispeten yeni görünüyor. Pirinç ve salatalıktan ince bir rulo bir tür şakadır: bir kappa'yı beslemek istesen yiyeceği şey bu. Geleneksel olarak yemeğin sonunda damağı ferahlatmak için de yenir ve bazı suşi ustaları bunun daha pahalı parçalar arasında bir mola olduğuna dikkat çeker.
Bir canavardan fazlası
Kappa tehlikeli olabilir. Hikâyeler onları boğulmalardan ve eski masalların shirikodama dediği, vücuttaki efsanevi bir top olan bir organı çalmak için kurbanları suyun altına çekmelerinden sorumlu tutar. Ama yalnızca bir kötü adam değildir. Hikâyeler ayrıca çiftçilerle dost olan, balıkçılara yardım eden ya da bir iyilik karşılığında tıbbi sırlar sunan kappa'ları da anlatır. Folklorcu Yanagita Kunio'nun kuzey Japonya dağlarından masalların bir derlemesi olan Tōno Monogatari'sinde (1910), bir kadından doğan kırmızı yüzlü bir kappa çocuğunun hikâyesi vardır.
Kappa edebiyatta da görünür. Yazar Akutagawa Ryūnosuke 1927'de Kappa adlı kısa bir roman yayımladı; bir adam bir kappa toplumuna düşer ve insan yaşamının bir hicvini bulur. En olağandışı eserlerinden biri sayılır.
Dostça bir uyarı
Kappa'nın popülerliğinin bir kısmı pratik olabilir. Ebeveynler çocukları tehlikeli sulardan uzak tutmak için onlara kappa'lardan söz ederdi. Bu çok etkili bir güvenlik mesajıdır: içinde bir canavar olduğunu söyleyebiliyorsan bir nehrin akıntısını açıklamana gerek yok.
Tokyo'da mutfak eşyaları ve plastik yiyecek satan dükkânlarıyla ünlü Kappabashi adlı bir sokak var. Sokakta bir kappa heykeli duruyor. Bir hikâye bölgenin adını orada bir drenaj kanalı yapan ve yerel halk tarafından “Kappa” diye lakap takılan bir tüccardan aldığını söyler. Bir diğeri onu yaratıkla ilişkilendirir. Her iki durumda da dükkânlar kappa'yı maskot olarak kullanıyor ve işlere şans getirdiğini söylüyor.
Kappa'nın cazibesi bu. Tek bir efsanede bir nehir canavarı, bir görgü dersi ve bir suşi rulosu var. Folklorun her zaman kitaplarda kalmadığının iyi bir hatırlatıcısı. Bazen tabağında karşına çıkar.


